rozliczenie delegacji, delegacje krajowe, delegacje zagraniczne, podróże służbowe, diety
lupa
A A A

Ubezpieczenia i Prawo Pracy nr 12 (510) z dnia 10.06.2020

Czas pracy oraz odpoczynek dobowy po podróży służbowej

1) Z powodu zamknięcia bazy hotelowej pracownik odbywający podróż służbową wrócił do domu tego samego dnia w nocy, naruszając odpoczynek dobowy. Udzieliliśmy mu w zamian czasu wolnego, skracając czas pracy w ostatnim dniu miesiąca. Czy było to prawidłowe?

W myśl art. 132 K.p., pracownikowi przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, tzw. dobowego. Dalsze zapisy tego artykułu wskazują wyjątki od tej zasady (np. uczestnictwo w akcji ratowniczej), a także sposób ich rekompensowania (odpoczynkiem równoważnym). Wśród nich nie ma jednak okoliczności z pytania. To może sugerować, iż pracodawca nie musi równoważyć "brakującego" odpoczynku po podróży służbowej. Odmienne stanowisko zajął Sąd Najwyższy wyjaśniając, że: "Jeśli czas spędzony w drodze z delegacji narusza ustaloną w Kodeksie pracy normę 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku na dobę, wówczas pracownikowi należą się dni wolne albo dodatkowe wynagrodzenie." (por. wyrok z 23 czerwca 2005 r., sygn. akt II PK 265/04, M.Prawn. 2005/14/668). Równoważny okres odpoczynku powinien odpowiadać liczbie godzin, o jaką został zakłócony podróżą okres 11-godzinny (por. M. Frączek, R. Lisicki PiZS nr 12/2012, str. 40-41). Warto też przypomnieć, że niezapewnienie odpoczynku narusza art. 281 pkt 5 K.p. i stanowi wykroczenie przeciw prawom pracownika zagrożone karą grzywny. Postępowanie pytającego należy więc uznać za uzasadnione. Lepszym rozwiązaniem byłoby jednak opóźnienie rozpoczęcia pracy w następnej dobie, osłabiając ewentualny zarzut uniemożliwienia odpoczynku po dniu pracy.

Zwracamy uwagę! Zgodnie z § 3 pkt 5 rozporządzenia w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy, dalej rozporządzenia, jeżeli pracownikowi nie zapewniono odpoczynku nocnego (albo nie było do niego warunków), to ma on prawo stawić się do pracy dopiero po ośmiu godzinach odpoczynku po zakończeniu podróży służbowej. Regulację tę wprowadzono znacznie wcześniej od kodeksowego odpoczynku dobowego, który ma pierwszeństwo stosowania, a ponadto z racji swojej długości, uwzględnia okres wskazany w rozporządzeniu.


2) Pracownik z poprzedniego pytania podróżował samochodem służbowym. Czy czas przejazdu był dla niego czasem pracy? Wyjaśniamy, że jego zadaniem był przegląd serwisowanego urządzenia.

W literaturze przedmiotu istnieje zgodność poglądów, iż przejazd samochodem służbowym, udostępnionym "dla wygody" podróżującego, nie stanowi czasu pracy. Jeśli jednak wykonuje on w tym czasie czynności służbowe, np. przewozi innego pracownika, to cały ten okres jest dla niego czasem pracy. Analogicznie należy traktować przewóz materiałów i urządzeń, np. części zamiennych do serwisowanego urządzenia. Jeżeli tak było w tym przypadku (pracownik wykonywał jakąkolwiek czynność służbową podczas przejazdu), cały okres przemieszczania się należy zaliczyć do czasu pracy. W innym przypadku co najwyżej w takim zakresie, w jakim przypadał na rozkładową dniówkę. Potwierdził to Sąd Najwyższy w powołanym wcześniej wyroku z 23 czerwca 2005 r., wyjaśniając że: "Czas dojazdu i powrotu z miejscowości stanowiącej cel pracowniczej podróży służbowej oraz czas pobytu w tej miejscowości nie są pozostawaniem do dyspozycji pracodawcy w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy (art. 128 § 1 K.p.), lecz w zakresie przypadającym na godziny normalnego rozkładu czasu pracy podlegają wliczeniu do jego normy (nie mogą być od niej odliczone) (...)". Analogiczne wnioski płyną z wyroku Sądu Najwyższego z 27 października 1981 r. (sygn. akt I PR 85/81, OSNC 1982/5-6/76), w którym stwierdzono, że: "Odbywanie podróży służbowej poza »czasem pracy« nie rodzi obowiązku wypłacenia pracownikowi dodatkowego wynagrodzenia, jeżeli przepis szczególny tego nie przewiduje.". Jeśli jednak przykładowo: "(...) celem podróży jest przewóz pracowników i pracownikowi umysłowemu zlecono - poza godzinami normalnej pracy - dodatkowe obowiązki kierowcy, czas przejazdu w tej sytuacji oznacza jednocześnie czas pracy." (por. wyrok SN z 4 kwietnia 1979 r., sygn. akt I PRN 30/79, OSNC 1979/10/202). Powyższe rozważania nie dotyczą kierowców. Specyfiką ich pracy jest bowiem przemieszczanie się, niezależnie od tego czy przewożą osoby/materiały etc., czy też nie, cały okres prowadzenia pojazdu jest dla nich czasem pracy.

Przykład

Pracodawca wysłał pracownika działu technicznego, objętego systemem podstawowym i rozkładem od 700 do 1500, do przeprowadzenia przeglądu urządzenia u kontrahenta, który niedawno je zakupił. Podróż odbywał samochodem służbowym udostępnionym w celu usprawnienia przejazdu, nie przewożąc żadnych urządzeń ani materiałów. Czas przejazdu (600-1000 i 1400-1800) był czasem pracy tylko w zakresie w jakim przypadał na godziny rozkładowe, czyli od 700 do 1000 i od 1400 o 1500. Po godzinach normalnej pracy nie był zaliczany do czasu pracy.

www.RozliczenieDelegacji.pl - Podróże krajowe:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.RozliczenieWynagrodzenia.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

październik 2020
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Rozliczanie wynagrodzeń. Składki ZUS. Zasiłki. Świadczenia. Premie
Kalkulatory podatkowe: odsetkowe, używania pojazdów, wynagrodzeń

GOFIN PODPOWIADA

Kompleksowe opracowania tematyczne

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.